Saturday, April 09, 2016

Mga Halamang Ligaw

Kapanahunan ng mga ligaw na bulaklak, kapanahunan  din ng aking walang kwentang agiw tala. Inspired nga ba o wala lang magawa?   Ang ipinapanalanging ulan ay dumating din pagkatapos ng tagtuyot. Panahon na naman ng tagsibol at namumulaklak ang mga halamang ligaw. Heto, trying hard din ang  inaagiw kong utak kantó. 
Naglipana ang mga California bush monkey flowers sa mga open space preserve sa kapaligiran. Bawal  silang kolektahin, hugutin, padamihin at palaganapin. Kung hindi  pa ako hinugot, asan kaya ako ngayon? Malamang sa squatter pa rin. Pilit kong hinugot ang ilang sumisibol na mga batang unggoy para itanim sa paso. Nakita ko ang sarili ko sa mga unggoy. Katulad ko puede rin siguro silang maging transplant.  Pula, naranghita at dilaw! Ako ay lubos na natuwa sa mga malalagkit  na bulaklak ng mga unggoy. 
Ito ay ang wild hyacinth na mas kilala sa tawag na blue dicks. Binugbog na patutoy ayon pa sa pagsalin ni Djeline. Kako naman, binugbog na bayag.  Noong una ko silang makilala, natuwa ako sa kanila dahil sa kanilang pagkakapangalang Blue Dicks. Marami na rin akong hinugot na blue dicks. Naalala ko pa ang bugtong na una kong narinig mula sa  aking ina. Siya lang ang puede magtanong noong ako'y musmos pa: impalok ti Igorot di mo mabagrot?  Ang sagot sa Ilocano rin: okinnam, saan ka nga agsasao ti dakes, basol ken Apo Diyos!
Deer weed flowers and tawag sa kanila. 
Dahil sa kanilang pagiging ligaw, bawal din silang kolektahin at palaganapin. Minsan lang ako nakakita ng usa sa open  space preserve na nakakapaligid sa aming tahanan. Mabubusog sila sa dami ng deer weed na ngayon ay namumulaklak rin tulad ng mga unggoy.
Di ko na kailangang kunsultahin ang US Database for Wildflowers para makunpirma na ang bulaklak sa larawan ay isang sunflower. Ito ang bulaklak na laging palamuti sa ball pen ni Tetey Soriano, ang  dati kong boss sa Insttute for Labor Studies. May bubuyog na sumisipsip sa sunflower, ganyan din si Tetey noon, maraming sumisipsip. May mga insekto rin na dumapo sa sunflower. Isa ako sa mga insekto na hindi natutong sumipsip, sapat na yong makadapo man lang sa Institute. 
Morning glory? Ang morning glory sa akin  ay hindi ligaw na bulaklak kundi ligaw na muta sa umaga.
Ito yata ang tinatawag na Chinese houses. Maganda nga naman ang bahay ng mga Instik.
Checker blooms daw ang tawag ng mga iyo. Pilit ko rin silang  pinapalaganap matapos hugutin. 
Last but not the least ay ang Lord's Candle. Kasamahan ng Joshua Tree ang Lord's Candle. Ang Joshua Tree ay naihalintulad sa isang Mormon na nananalangin. Ang Joshua Tree ay isang uri din ng yucca katulad ng Lord's Candle. Pero iba ang sumasagi sa aking isipan tuwing nakikita ko ang ligaw na halaman na ito. 
Blue dicks at ang bugtong ng aking ina noong ako'y musmos pa! Ito ang kandila ng Panginoon noong musmos pa siya. Tatawagin ko ang ligaw na halaman ito bilang Baby Jesus!










No comments: